Богословский диалог православных и антихалкидонитов (прошлое — настоящее — будущее): вклад Святой Горы Афон. Часть 1: Предисловие. Введение, гл. 1, пп. 1–3 / перевод с новогреческого, предисловие и комментарий Михаила Андреевича Вишняка

Вниманию русскоязычного читателя предлагается первая часть перевода с новогреческого на русский язык книги Ὁ Θεολογικός Διάλογος Ὀρθοδόξων καί Ἀντιχαλκηδονίων (παρελθόν — παρόν — μέλλον): Μία ἁγιορειτική συμβολή. Ἅγιον Ὄρος: Ἱερά Μονή Ὁσίου Γρηγορίου, 2018 (841 σ.). Это издание посвящено богословскому диалогу между Православной Церковью и антихалкидонитами и включает в себя все тексты соответствующей тематики, составленные на Святой Горе Афон в период 1991–2015 гг. Настоящая публикация включает перевод предисловия архим. Христофора, игумена монастыря Григориат, и части введения (гл. 1, пп. 1–3). Перевод снабжён также предисловием переводчика, в котором кратко изложена история богословского диалога, цель издания и его перевода на русский язык, которая заключается в содействии плодотворному и согласному со Священным Преданием воссоединению антихалкидонитов с Церковью.

1. Августин (Никитин), архим. Вопросы христианского единства в деятельности Петербургской — Ленинградской Духовной школы // Богословские труды. Сборник, посвящённый 175-летию Ленинградской духовной академии. М.: Изд. МП, 1986.

2. Богословский диалог между Православной церковью и Восточными православными церквами / сост. и ред. К. Шайо. Пер. с англ. М.: Библейско-богословский институт св. апостола Андрея, 2001.

3. Давыденков О., иер. Христологическая система Севира Антиохийского: Догматический анализ. М.: Изд-во ПСТГУ, 2007.

4. Ларше Ж.-К. Христологический вопрос (по поводу проекта соединения Православной Церкви с Дохалкидонскими Церквами: нерешённые богословские и экклезиологические проблемы) / пер. с франц. иером. Саввы (Тутунова) // Богословские труды. 2007. Вып. 41. С. 144–211.

5. Порфирий (Успенский), архим. Вероучение, чиноположение и правила церковного благочиния египетских христиан (коптов). СПб: типогр. Императорской Академии наук, 1856.

6. Сперанская Е. С. Диалоги богословские Русской Православной Церкви // ПЭ. М.: ЦНЦ «Православная энциклопедия», 2006. Т. 14. С. 604–618.

7. Феодор (Юлаев), иером. Монофизитство // ПЭ. М.: ЦНЦ «Православная энциклопедия», 2017. Т. 46. С. 679–697.

8. A Patristic Greek Lexicon / ed. G.W.H. Lampe. Oxford: Clarendon Press, 1961.

9. Ἅγιος Μάξιμος ὁ Γραικός, ὁ Φωτιστής τῶν Ρώσων. Αθήνα. Ἁρμός, 1991.

10. Ἀθανάσιος ὁ Πάριος. Ἐπιτομή τῶν θείων τῆς πίστεως δογμάτων. Λειψία: Breitkopf & Härtel, 1806.

11. Avgustin Nikitin, archim. Bishop Porfiriy Uspensky and the Ancient Oriental Churches (For the Centenary of His Demise) // The Dialogue Between the Eastern Orthodox and Oriental Orthodox Churches / ed. by C. Chaillot. Volos: Volos Academy Publications, 2016. P. 498–508.

12. Βαρέλλα Ε. Διορθόδοξοι καί Οἰκουμενικαί σχέσεις τοῦ πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως κατά τόν Κ΄ αἰῶνα. Θεσσαλονίκη: Πατριαρχικόν Ἵδρυμα Πατερικῶν Μελετῶν, 1994. (Ἀναλέκτα Βλατάδων; τ. 58).

13. Γεώργιος, μητροπ. πρώην Νευροκοπίου. Ἡ ἕνωσις τῆς Κοπτικῆς Ἐκκλησίας μετά τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας εὐχερής (Μελέτη ἱστορική, δογματική, κανονική). Θεσσαλονίκη, 1952.

14. Γρηγόριος, μητροπ. Χίου τοῦ Βυζαντίου. Περί ἑνώσεως τῶν Ἀρμενίων μετά τῆς Ἀνατολικῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Κωνσταντινούπολις, 1871.

15. Δανιήλ Κατουνακιώτης. Ἐξ ἐρήμου διατυπώσεις. Ἅγιον Ὄρος: Ἔκδ. Μοναστικῆς Ἀδελφότητος Δανιηλαίων, 1985. Τ. 5.

16. Does Chalcedon Divide or Unite? Towards Convergence in Orthodox Christology / ed. by P. Gregorios, W. H. Lazareth, N. A. Nissiotis. Geneva: WCC, 1981.

17. Ἡ 1500ή Ἐπέτειος τῆς ἐν Χαλκηδόνι Ἁγίας Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, Πατριαρχική καί Συνοδική Ἐγκύκλιος // Ὀρθοδοξία. Κωνσταντινούπολις, 1951. Τ. 26.

18. Ἱερά Κοινότης Ἁγίου Ὄρους. Παρατηρήσεις περί τοῦ Θεολογικοῦ Διαλόγου Ὀρθοδόξων καί Ἀντιχαλκηδονίων. Ἀπάντησις εἰς κριτικήν τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ἑλβετίας κ. Δαμασκηνοῦ // Ὁ Θεολογικός Διάλογος Ὀρθοδόξων καί Ἀντιχαλκηδονίων (παρελθόν — παρόν — μέλλον): Μία ἁγιορειτική συμβολή. Ἅγιον Ὄρος: Ἱερά Μονή Ὁσίου Γρηγορίου, 2018. Σ. 239–333.

19. Καρμίρης Ἰ. Αἱ ἀρχαῖαι ἀντιχαλκηδόνειοι ἐκκλησίαι τῆς Ἀνατολῆς καί ἡ βάσις τῆς ἐπανενώσεως αὐτῶν μετά τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας // Θεολογία. 1964. Τ. 35. Τεῦχ. 4. Σ. 562–580; 1965. Τ. 36. Τεῦχ. 1. Σ. 73–93. Τεῦχ. 2. Σ. 204–254. Τεῦχ. 3. Σ. 392–435. Τεῦχ. 4. Σ. 549–579; 1966. Τ. 37. Τεῦχ. Σ. 14–31.

20. Καρμίρης Ἰ. Σχέσεις Ὀρθοδόξων καί Ἀρμενίων, καί ἰδίως ὁ κατά τόν ΙΒ΄ αἰῶνα θεολογικός διάλογος μεταξύ αὐτῶν // Ἐπιστημονική Ἐπετηρίς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν. 1968. Τ. 16. Σ. 325–417.

21. Καρμίρης Ἰ. Περί τόν Διάλογον μεταξύ Ὀρθοδόξων καί ἑτεροδόξων (Α΄ Διάλογος μετά τῶν ἀρχαίων Ἀνατολικῶν Ἐκκλησιῶν) // Ἐκκλησιαστικός Φάρος. 1972. Τ. 54. Τεῦχ. 2–3. Σ. 218–222.

22. Λουκᾶς Γρηγοριάτης, ἱερομ. Διόσκορος καί Σεβῆρος, οἱ ἀντιχαλκηδόνιοι αἱρεσιάρχαι (κριτική δύο διδακτορικῶν διατριβῶν) // Ὁ Θεολογικός Διάλογος Ὀρθοδόξων καί Ἀντιχαλκηδονίων (παρελθόν — παρόν — μέλλον): Μία ἁγιορειτική συμβολή. Ἅγιον Ὄρος: Ἱερά Μονή Ὁσίου Γρηγορίου, 2018. Σ. 393–566.

23. Λουκᾶς Γρηγοριάτης, ἱερομ. Θεολογικαί παρατηρήσεις ἐπί τεσσάρων εἰσηγήσεων τοῦ Μητροπολίτου Δαμιέττης κ. Bishoy περί τῶν Κοινῶν Δηλώσεων τοῦ Θεολογικοῦ Διαλόγου Ὀρθοδόξων καί Ἀντιχαλκηδονίων // Ὁ Θεολογικός Διάλογος Ὀρθοδόξων καί Ἀντιχαλκηδονίων (παρελθόν — παρόν — μέλλον): Μία ἁγιορειτική συμβολή. Ἅγιον Ὄρος: Ἱερά Μονή Ὁσίου Γρηγορίου, 2018. Σ. 567–592.

24. Μεθόδιος, μητροπ. Ἀξώμης. Ἀλεξάνδρεια — Ἐτσμιατζίν // Abba Salama. 1976. T. 7. Σ. 5–35.

25. Μελέτιος (Καλαμαράς), μητροπ. Νικοπόλεως. Ἡ Πέμπτη Οἰκουμενική Σύνοδος. Ἀθῆναι, 1985.

26. Πολύκαρπος (Ψωμιάδης), ἀρχίμ. Ἡ Ἀρμενική Ἐκκλησία ἐξ ἐπόψεως Ὀρθοδόξου. Κωνσταντινούπολις, 1911.

27. Ὁ Θεολογικός Διάλογος Ὀρθοδόξων καί Ἀντιχαλκηδονίων (παρελθόν — παρόν — μέλλον): Μία ἁγιορειτική συμβολή. Ἅγιον Ὄρος: Ἱερά Μονή Ὁσίου Γρηγορίου, 2018.

28. Σίσκος Γ. Τό ἑρμηνευτικό πλαίσιο τῆς Χριστολογίας τοῦ ἁγ. Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. Θεσσαλονίκη, 2014. (Κέντρο βυζαντινῶν ἐρευνῶν; τ. 61).

29. The Dialogue Between the Eastern Orthodox and Oriental Orthodox Churches / ed. by C. Chaillot. Volos: Volos Academy Publications, 2016.

30. Towards Unity: The Theological Dialogue between the Orthodox and the Oriental Orthodox Churches / ed. by C. Chaillot, A. Belopopsky. Geneva, 1998.

31. Χρυσόστομος (Κωνσταντινίδης), μητροπ. Μύρων. Αἱ ἐν Kottayam τῶν Ἰνδιῶν θεολογικαί συνομιλίαι μεταξύ «Συρορθοδόξων» τοῦ Μαλαμπάρ καί ὀρθοδόξων θεολόγων καί ἡ ἐπί τῇ εὐκαιρίᾳ δημοσιευθεῖσα Κοινή Ἔκθεσις // Χρυσόστομος (Κωνσταντινίδης), μητροπ. Μύρων. Ὀρθόδοξοι Κατόψεις. Κατερίνη: Τέρτιος, 1991. Τ. 3. Σ. 105–129.

32. Χρυσόστομος (Κωνσταντινίδης), μητροπ. Μύρων. Τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον καί ὁ αὐτοκράτωρ τῆς Αἰθιοπίας Χαϊλέ Σελασσιέ ὁ Α΄ // Abba Salama. 1976. T. 7. Σ. 36–59.

33. Χρυσόστομος (Κωνσταντινίδης), μητροπ. Μύρων. Ὀρθόδοξοι Κατόψεις. Κατερίνη: Τέρτιος, 1991. Τ. 3.

34. Van Loon H. The Dyophisite Christology of Cyril of Alexandria. Leiden; Boston: Brill, 2009. (Supplements to Vigiliae Christianae; vol. 96).